[ و زلم ] ( 1 ) ، باشد و نيز قرعه را كه بگردانند بر او نوشته : « افعل و لا تفعل » ، آن را نيز ازلام خوانند أصمعي گفت : ايشان اشترى بكشتندى و آن را بر بيست و هشت قسمت ( 2 ) كردندى ابو عمرو ( 3 ) گفت : برده ( 4 ) [ قسمت ] ( 5 ) و ابو عبيده گفت : علم به عدد ( 6 ) آن حاصل نيست و آن ده تير باشد ، هفت را نصيب باشد و آن « فذّ » است و « توام » و « رقيب » و « حلس » و « نافس ( 7 ) » و « مسبل » ( 8 ) و « معلى » و آن سه كه آن را نصيب نباشد ، « سفيح ( 9 ) » و « منيح و وغد است » . * ( رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ ) * ، پليدى است از كار شيطان ، و رجس و نجس ، و رجز به معنى پليدى باشد ، و رجز به معنى عذاب آمد ( 10 ) فى قوله : لَئِنْ كَشَفْتَ عَنَّا الرِّجْزَ اى العقاب ( 11 ) و به معنى بتان آمد في قوله : وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ ، و رجس به معنى بتان آمد في قوله : فَاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الأَوْثانِ ( 12 ) ، و الرّجس [ 34 - پ ] صوت الرّعد و سحاب را رجّاس ( 13 ) گويند ( 14 ) : و كلَّهم جاس ( 15 ) يسوق الرّجّسا و قوله : * ( مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ ) * ، اين جمله از كار شيطان است با آن كه اين اجسام است و شيطان بر او قادر نباشد براى آن كه مراد آن است تعاطى آن و استعمال آن ( 16 ) به كار داشتن عمل ( 17 ) شيطان است ، و اين را دو معنى باشد : يكى آن كه از جملهء آن كه شيطان كند و بر كار دارد و آن كه اين كارها كند اقتدا به شيطان كرده باشد ، يكى آن كه به اغراء و اغواء و تزيين و امر شيطان باشد . * ( فَاجْتَنِبُوه ) * ، آنگه امر كرد مكلَّفان را به

--> ( 1 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به مج افزوده شد . ( 2 ) . مج ، مت ، وز ، لت : بكردندى . ( 3 ) . آج ، لب ، بم ، آف : عمر . ( 4 ) . اساس : برده‌اى ، با توجّه به مج تصحيح شد . ( 5 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به مج افزوده شد ، آج ، لب ، لت كردندى . ( 6 ) . اساس : بعد ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 7 ) . مج ، مت ، وز : ناقس . ( 8 ) . مج ، مت ، وز : مسئل . ( 9 ) . مج ، مت ، وز : شفيح . ( 10 ) . مج ، مت ، وز : آيد ، آف ، آن : باشد . ( 11 ) . مج ، مت ، وز ، لت ، مر : العذاب . ( 12 ) . سورهء حج ( 22 ) آيهء 30 . ( 13 ) . اساس : ارجاس ، با توجه به مج تصحيح شد . ( 14 ) . مج ، مت ، وز ، مر قال الشاعر ، شعر . ( 15 ) . لسان العرب ج 6 / 95 : رجّاس . ( 16 ) . مج ، مت ، وز ، آج ، لب ، لت ، مر و . ( 17 ) . وز : عقل .